Күнөөгө болгон көз караш

 

Күнөөгө болгон көз караш

 

Гейдельберг доктринасынынын 7-суроосуна ылайык, адамдын күнөөгө баткан табияты кайдан келген деген суроо туулат. Жооп мындай: ал биздин алгачкы ата-бабаларыбыз Адам менен Обо эненин Эйден багында баш ийбестик аркылуу күнөөгө батуусунан келип чыккан.

Ошол күнөөнүн айынан адамдын табияты бузулуп, адамдар ата-энелери тарабынан түйүлдүккө айланган учурдан тартып, биз күнөөкөр болуп төрөлөбүз. Күнөө ушул бузулган адамдын табияты катары каралат. Ар бир адам ушундай табият менен төрөлгөндүктөн, алар күнөөкөр деп эсептелет. Ошондуктан, күнөө күнөө жасоонун кандайдыр бир конкреттүү иши эмес, күнөөгө себеп болгон фактор катары аныкталат. Ыйса ошондой эле кумарлуу ойлорду сактоо ойноштук күнөөсү экенин айткан. Бул ач көздүктүн бир түрү, ал тургай Ыйык Китепте ач көздүк бурканга табынуу деп аталат.

Андан тышкары, Гейдельберг доктринасынынын тогузунчу суроосуна ылайык, "Анда Кудай адамдар сактай албаган мыйзамдарды белгилегени адилетсиздик эмеспи?" деген суроого жооп катары. Жооп: «Жок. Кудай адамдарды жаратканда, аларга мыйзамдарды сактоо жөндөмүн берген. Бирок, шайтандын азгырыгынан улам, адамдар эч кимди айырмалабай баш ийбей, өздөрүн гана эмес, урпактарын да бул жөндөмдөн ажыратышкан».

Бул жерде баш ийбөөчүлүк жөнүндө сөз болгондуктан, логика боюнча, күнөөнүн табияты менен бузулган жүрөк баш ийбөөгө айланат, акырында мыйзамдын бузулушуна жана күнөө жасоого алып келет.

Вестминстердеги Чоң Катехизис 91де: «Кудай адамдан эмнени талап кылат?» деген суроо берилет жана жооп: «Кудай адамдан талап кылган милдет – бул Анын аян берилген эркине баш ийүү». Ошондуктан, окууга ылайык, Кудайга каршы күнөөнү Анын буйруктарына баш ийбөө катары аныктоого болот. Он Осуят бул буйруктардын типтүү мисалдары болуп саналат.

Жогоруда айтылган окуу адамдын Кудайдын буйруктарына баш ийбешин юридикалык жана адеп-ахлактык көз караштан карайт, мыйзамдын 613 осуятын бузууну адеп-ахлактык көз караштан алганда баш ийбөөчүлүктөн олуттуураак деп эсептейт. Ошондой эле, кээ бир күнөөлөр башкаларга караганда жаманыраак же катаалыраак жазага тартылаары айтылат.

Анда, Ыйык Китеп боюнча күнөө деген эмне? Бул жерде 1 Жакан 3:4тө: «Ким күнөө кылса, ал мыйзамсыздык кылат, ал эми күнөө – бул мыйзамсыздык», – деп айтылат, ошондуктан Ыйык Китеп мыйзамды сактабаган баш ийбестикти күнөө деп аныктайт.

Бирок, Ыйык Китеп аркылуу караганда, күнөөнүн мааниси өзгөрөт. Ыйса күнөөкөрлөрдү куткаруу үчүн айкаш жыгачта кечиримдүү өлүмгө дуушар болгон. Ал айкаш жыгачта өлүп, үч күндөн кийин тирилип, асманга көтөрүлгөн. Айкаш жыгачта өлөр алдында Ыйса шакирттерине күнөөнү, адилдикти жана сотту майда-чүйдөсүнө чейин түшүндүрүп берген.

Жакан 16:7-11 «Бирок, силерге чындыкты айтып коёюн: Менин кеткеним силер үчүн пайдалуу, анткени эгерде Мен кетпесем, Кеңешчи силерге келбейт; эгерде Мен кетсем, Аны силерге жиберем. Ал келип, силерди күнөө, адилдик жана сот жөнүндө ашкерелейт. Күнөө жөнүндө, анткени алар Мага ишенишпейт; адилдик жөнүндө, анткени Мен Атама барам, силер Мени мындан ары көрбөйсүңөр; сот жөнүндө, анткени бул дүйнөнүн башкаруучусу соттолгон».

Бул күнөө, адилдик жана сот жөнүндө Ал дүйнөнүн ушул убакка чейин карманып келген түшүнүктөрүн оңдоп, жаңыча күбөлөндүрөт дегенди билдирет.

Ал күнөө - бул алардын (күнөөкөрлөрдүн) Мага (Ыйсага) ишенбегендигинде деп айткан. Иса айкаш жыгачта өлгөнгө чейин, жүйүттөр айткан күнөө мыйзамды бузуу болгон. Бирок, Иса дүйнөгө келип, айкаш жыгачта өлүп, өкүнгөндөрдүн бардык дүйнөлүк күнөөлөрүн көтөргөн; Ал бул чындыкка ишенбөө күнөө деп айтып жатат.

Мен чиркөө коомчулугундагы айрым пасторлордун күнөөнүн аныктамасы мыйзамга баш ийбөөчүлүктөн Исанын сөздөрүнө ишенбөөчүлүккө өзгөргөнүн уктум, бирок бул андай түшүнүк эмес.

Төрөлгөн учурдан тартып, христиан болобу же христиан эмеспи, бардык адамдар күнөөкөр болуп калышат. Себеби алар ач көздүк менен төрөлүшөт. Бул баштапкы күнөө жөнүндөгү окуудан эмес, рухтун алдын ала бар экендиги жөнүндөгү окууга негизделгендиктен, Кудайга окшош болууга болгон ач көздүк денелик акылга сиңип калган. Ошондуктан, адамдар Кудайды тааныбагандыктан жана каалагандай жашабагандыктан күнөөкөр болуп калышат; бирок, эгер алар өкүнүп, Иса Машаякка келишсе, Кудайдан күнөөлөрүнүн кечирилишин ала алышат.

Бирок, Исага ишенүү менен куткарылууну алабыз деп ырастаган ишенгендердин арасында жалпылык бар. Христиан болуп калган ишенгендерге Он осуят менен көрсөтүлгөн мыйзам көрүнөт. Алар Он осуятты кемчиликсиз аткарууга ишенишпейт, бирок аларды жөн гана этибарга албай коюуга аракет кылышса, өздөрүн баш ийбеген күнөөкөрдөй сезишет. Ыйык Китепте куткарылуу Ыйса Машайакка ишенүү аркылуу жетишилет деп айтылгандыктан, алар Ыйсанын баалуу канына таянуу жана күнөөлөрү кечирилүү менен куткарылабыз деп ишенишет; бирок күнөө жөнүндөгү ойлор күн сайын кайталанат. Алар күнөөкөр менен адил адамдын ортосундагы карама-каршылыкты сезип, ички азаптарынын күчөп баратканын сезишет.

 

Эгер сиз Ыйсанын кылган ишине ишенбесеңиз, анда мындай болот. Ыйса мыйзам үчүн өлгөндүктөн жана Ыйса Машайакка киргендер да мыйзам боюнча соттолгондуктан, мыйзам боюнча сот жок. Ыйык Китеп муну Римдиктерге 8:1-2-аяттарда күбөлөндүрөт.

 

"Ошондуктан, эми Машаяк Ыйсада болгондор үчүн эч кандай айып жок, анткени Машаяк Ыйсадагы өмүр Рухунун мыйзамы силерди күнөө менен өлүмдүн мыйзамынан бошотту".

Машаяк Ыйсада болгондор Ыйса менен бирге мыйзам үчүн өлүштү жана ошентип, мыйзам менен эч кандай байланышы жок адамдар болуп калышты. Ошондуктан, алар бардык ойлорун мыйзамчыл ой жүгүртүүдөн бошото алышат.

Мисалы, Он осуятты эске алсак, ишенгендер Ыйса менен бирге өлөрдөн мурун мыйзамга баш ийүүгө милдеттүү сезишкен; бирок, алар Ыйса менен бирге өлүп, тирилгенине ишенгенде, Ыйык Рухтун жетеги астында экенин түшүнүшөт. Натыйжада, алар Он осуятты жөн гана жазылган мыйзамдар катары эмес, Ыйык Рухтун жүрөгү аркылуу кайрадан чечмелешет. Текстке ылайык юридикалык эрежелерди сокурдук менен аткаруу бала кезинде жасалышы мүмкүн болгон нерсе сыяктуу эле, чоң киши катары андай кылбайт. Эми алар эрежелердин ичиндеги маанини ойлонуп, аларды жүрөгүндө баалашат жана ошого жараша иш-аракет кылышат.

Мурда жөн гана иш-аракет деп эсептелген нерсе азыр жүрөгүндө баалоого, соттоого жана иш-аракет кылуудан мурун ой жүгүртүүгө чейин көтөрүлдү. Мындай учурларда Кудай олуяны мыйзамдын тамгасына ылайык так карабайт. Ишенген адам кээде Кудайга жакпаган жолдор менен иш-аракет кылышы мүмкүн, анткени Кудай Өзүнүн келишимин сактайт, бир жолу берилген убада түбөлүктүү. Адам жетилген бойго жеткенде, алар Кудайдын мыйзамга карата эркин түшүнүп, акырындык менен туура иш-аракет кыла башташат.

Кудай ырайымды ушундай жол менен бергени менен, эгер ишенгендер күнөөлөрү жөнүндө ойлоно беришсе жана кечирим сурашса, Кудайдын алар менен мыйзамдын жоболоруна ылайык мамиле кылуудан башка аргасы жок. Бүгүнкү күндө чиркөө коомчулугундагы ишенгендердин көпчүлүгү күнөөлөрү үчүн кечирим алуу үчүн күн сайын Ыйсанын канын талап кылышат. Алар Ыйса менен бирге мыйзам үчүн өлгөнүн түшүнбөгөндөр.

Мындай адамга "Күнөө - бул алардын (күнөөкөрлөрдүн) Мага (Ыйсага) ишенбегендигинде" деген сөздөр тиешелүү. Ошондуктан, Исанын сөздөрүнө ишенбөө күнөөгө айланат. Бул Исага ишенбеген адамдын күнөөсүнөн да олуттуу күнөөгө айланат. Бул Ыйык Рухка акарат келтирүү күнөөсү деп аталат. Ыйык Китепте мыйзамды бузган адам кечирилиши мүмкүн болсо да, Ыйык Рухка акарат келтирүү күнөөсү кечирилбейт деп бекем айтылат.

Матай 12:31-32 "Ошондуктан силерге айтып коёюн, адамга каршы ар бир күнөө жана акарат келтирүү кечирилет, бирок Ыйык Рухка акарат келтирүү кечирилбейт. Адам Уулуна каршы сүйлөгөн адам кечирилет, бирок Ыйык Рухка каршы сүйлөгөн адам бул дүйнөдө да, келечекте да кечирилбейт."

Бүгүнкү күндөгү ишенгендер тарабынан кабыл алынган Ыйык Рухка акарат келтирүү күнөөсүнө келсек, алардын көпчүлүгү аны Исаны четке кагып, Кудайга ишенбеген же Исага ишенген, бирок Кудайдын сөзүнө ылайык жашабаган жана Рухтун жемишин бербеген адам деп эсептешет. Ошондуктан, алар жүрөгүндө күнөө жөнүндө тынчсыздангандар, күн сайын Ыйсанын каны менен күнөөнү жууш керек деп эсептегендер, күнөө кылбоого аракет кылгандар, ишенимдүү жашоо өткөрүүгө аракет кылгандар жана оң таасир тийгизүүгө аракет кылгандар. Бирок, алар Ыйык Рухка акарат келтирүү күнөөсүн чындап түшүнүшпөйт.

Ыйсанын айткан сөздөрүнө ишенбеген адам Ыйсанын күнөө, адилдик жана сот жөнүндө айткан сөздөрүнө ишенбеген адамга айланат.

Күнөөгө келсек, бул Ыйса дүйнөгө келип, айкаш жыгачта өлүп, өкүнгөндөрдүн бардык дүйнөлүк күнөөлөрүн көтөргөндөн бери, Ыйсанын сөздөрүнө ишенгендер күнөөдөн арылган дегенди билдирет.

Адилдикке келсек, бул Ыйсанын Кудайга жакындап жатканын билдирет жана Ыйса тирилгенден бери, "тирилген Ыйса менен бириккен ишенгендер" да тирилген өмүрдү алышкан жана буга ишенгендер Кудайдын адилдигин алышкан.

"Сотко келсек" деген сөз бул дүйнөнүн башкаруучусу соттолгон дегенди билдирет. Башкача айтканда, бул дүйнөнүн бийлиги астында болгон ишенген адам да Кудай тарабынан соттолгон деп ишенүү. Бул чөмүлтүлүү аркылуу көрсөтүлөт.

Римдиктерге 6:3-5: «Машаяк Ыйсага чөмүлтүлгөн баарыбыз Анын өлүмүнө чөмүлтүлгөнүбүздү билбейсиңерби? Ошентип, биз Аны менен бирге өлүмгө чөмүлтүлгөнбүз. Машаяк Атанын даңкы менен тирилгендей эле, биз да жаңы жашоодо жүрүшүбүз үчүн, өлүмгө чөмүлтүлгөнүбүз аркылуу Аны менен бирге көмүлгөнбүз. Эгерде биз Аны менен бирге Анын өлүмүнө окшош өлүмдө бириксек, анда Аны менен бирге тирилүүгө окшош тирилүү менен бирикебиз».